Gervigreind

Leikfangavélmennið Robosapien v.2

Í gegnum tíðina hefur margt gerst á sviðum tölvunarfræði og gervigreindar, þó e.t.v. sé það oft ekki eins áberandi og Hollywood sýnir það. Þó hefur gervigreind farið sívaxandi síðastliðin ár og í dag er notkun hennar loksins að færast yfir í ódýrari heimilisróbóta og aðrar vörur sem teljast einkaeign.

En hvað er gervigreind?

Hvað er gervigreind?

Gervigreind (e. Artificial Intelligence) er það fag sem yfirleitt er kennt við tölvunarfræði og snýst um að gera vélum kleift að líkja eftir einhverskonar formi af hugsun eða hegðun. G-greindarfagið sjálft er þó óhemju vítt fag, og jafnvel eitt af þverfaglegustu vísindafögum nútímans en fagið snertir meðal annars: stærðfræði, tölvunarfræði, líffræði, sálfræði og rafeindafræði, svo eitthvað sé nefnt. Til að fræðast um sögu gervigreindar, er bent á greinina Saga gervigreindar.

Orðið „gervigreind"

Miskilningur virðist ríkja víðsvegar um hugtakið „gervigreind". E.t.v. má að hluta til rekja orsök þess til bíómyndabransans og skorts á uppfræðslu almennings (með almenning þá er átt við fólk sem ekki hafa lært neitt úr fögum gervigreindar).

Orðið „gervigreind", eða „g-greind", er oft talið vísa til þess að hún sé ekki raunveruleg greind, þó er staðreyndin sú að orðið gervigreind dregur rætur sínar til þess að um er að ræða greind sem ekki varð til af „náttúrulegum orsökum" - ekki ósvipað því hvernig talað er um „gerviefni" í flíkum. Um þetta eins og svo margt annað ríkja mismunandi skoðanir, en flestir sérfræðingar eru þó sammála um að enginn munur sé á g-greind og náttúrulegri greind annað en búnaðinum sem liggur að baki þeim og þeim aðferðum sem hann notar. Þó er þetta spurning um skilgreiningaratriði, þ.e.a.s., hvernig maður skilgreinir „greind".

Skilgreining á hugtakinu Gervigreind

Sem fræðisvið er g-greind mjög víðfeðm. Það mætti jafnvel segja að fagið snerti nær allar aðrar fræðigreinar á einhvern hátt -- enda eru allar aðrar fræðigreinar upprunnar af greind.
En þó fagið sé svo stórt er hægt að draga hugtakið saman í eftirfarandi setningu:

SKILGREINING
Gervigreind snýst um að líkja eftir hugsun eða hegðun dýra, yfirleitt með tölvur sem verklega undirstöðu

Með dýrum er auðvitað átt bæði við menn og önnur dýr. En þó hægt sé að skilgreina g-greind á þennan hátt þá er það ekki þar með sagt að málið sé leyst, því þó skilningur okkar á heilanum hafi aukist gífurlega undanfarna áratugi þá ríkir enn óvissa meðal mannkynsins um hvað greind er í raun og veru og hvernig hún er sjálf skilgreind. Þar af leiðir að skiptar skoðanir ríkja um hvað flokkast undir „greind" og hvað ekki.

Heimspeki

Síðan um 482 f.k. hafa menn reynt að spyrja sig hvað hugsun sé, hvað sálin sé, hvaðan þekking komi, hvernig hún sé nýtt og þar fram eftir götunum. Menn hafa lengi viljað vita hvað það sé sem greinir okkur frá dýrunum, hvar gerist það að við hættum bara að hugsa um næsta mat og förum að hugsa um tilfinningar okkar? Þegar Pascal bjó til reiknivél sína, árið 1642, þá sagði hann að ,,vélin framkvæmir aðgerðir sem virðast vera nær hugsun en allar aðgerðir dýra”. Menn haft skiptar skoðanir á því hvort hugurinn sé eitthvað ónáttúrulegt, sem hafið er yfir náttúrulögmál, eða hvort hann sé eins og hvert annað líffæri.

Stærðfræði

Eins og tölvunarfræði er margt innan gervigreindarinnar táknanlegt með stærðfræði. Úr stærðfræði eru mörg af algrímum gervigreindar upprunnin eða táknum, en algrím eru grunnur allra forrita. Einnig er úr stærðfræði kominn útreikningur reiknitíma vandamála. Að lokum má nefna líkindareikning sem er mikilvægur hluti ákvörðunartöku.

Hagfræði

Úr hagfræði koma hugmyndir um hvaða aðgerðum er hægt að græða mest á og hvernig eigi að framkvæma m.v. aðgerðir annarra.

Taugafræði

Rannsóknir á líffræðilegri starfsemi heilans hefur haft áhrif á rannsóknir í gervigreind og meðal annars veitt innblástur fyrir sköpun g-tauganeta (e. ANN's: Artificial Neural Networks).

Sálfræði

Sálfræði reynir að svara spurningum um hvernig menn og dýr hugsa og framkvæma. Þessi fræði hafa haft mikil áhrif á þróun gervigreindar og gefið vísindamönnum sterka undirstöðu fyrir næstu kynslóð greindarrannsókna.

Tölvuverkfræði

Það hvernig tölvurnar sjálfar eru gerðar hefur haft gífurleg áhrif á þróun gervigreindar þar sem allar tilraunir sem gerðar eru bundnar við það hvernig arkitektúr er keyrt á. Sömuleiðis hafði tilkoma tölva einnig gífurleg áhrif á það hvernig við rannsökuðum mannshugann. Áður var virkni heilans og hugans mest líkt við gufuvélar (t.d. lestir) og aðrar takmarkaðar vélar.

Stýrifræði

Stýrifræði (e. Control Theory) gengur út á að minnka villur og taka réttar ákvarðanir út frá því markmiði. Stýrifræði er nátengd gervigreind en er meira í skorðum og er tengdari við stærðfræði.

Málvísindi

Málvísindi hafa haft áhrif á gervigreind í gegnum “málþekkingu”, með öðrum orðum eðli tungumála, uppbyggingu þeirra og hvernig heilinn sér um skilning á málum.